|
Rivayete göre Hızır aleyhisselam, İlyas aleyhisselam ve İskender-i Zülkarneyn birlikte Abı Hayat-ı (ölümsüzlük suyunu) aramaya çıkmışlar. Bir süre sonra karanlıklar ülkesine dalmışlar Hızır ve İlyas bu suyun kaynağını bulup içmişler, fakat İskender’e söylememişler. İnanca göre Hızır ve İlyas sağdır, yaşamaktadır. Hızır karada, İlyas da denizde yardıma muhtaç olanlara car diyenlerin ( yardım isteyenlerin) carına ve imdadına yetişirler. Zor durumda kalanların imdadına yetiştiği için “Hızır gibi imdadıma yetişti” sözü ünlüdür. Hıdır-ellez altı mayıs günüdür. Genelde o gün evlerden çıkarak dışarıya bağa ve bahçeye hızır tutmaya gidildiği söylenir. Evlerden akşamdan hazırlanan yiyecek ve içecekler alınarak komşularla birlikte gidilir. Gidilen yerde çaylar yapılır, götürülen yiyecekler yenilir ve oyunlar oynanıp eğlenilir. Bir nevi piknik günü gibi olur. Eğer o gün evden dışarı çıkılmaz ise eve sıçan (fare) gireceği söylenir. ADAK (KURBAN)Genelde her köyde ve yörede bir türbe yada yatır bulunmaktadır. Buralarda adak (kurban) kesilir. Adak herhangi bir kimsenin bir dilekte bulunması ve o dileğinin gerçekleşmesi neticesinde dilekte bulunduğu tekke yada türbeye gidilerek kesilen kurbandır. Kişinin dileğinin gerçekleşmesinden sonra müsait bir zamanda komşu ve akrabalarına haber verir. Filan tekkeye kurbanlarının olduğunu söyleyerek davette bulunur. Kurbanla ilgili tüm gerekli ihtiyaç ve malzemeler kurban sahibi tarafından karşılanır. Bu tekke ve türbeler daha önceki asırlarda yaşamış keramet sahibi ermiş kişilerin mezarlarının bulunduğu yerlerdir. Komşu ve akrabalardan katılanlar hep birlikte gidilir. Orada kurban kesilir. Kurban etinden etli yemek (yahni) yapılır. Yahninin yanına pilavda pişirilir, mevsimin şartlarına göre diğer yiyeceklerden de bulunur. Kurban pişirilip hazırlana kadar kurbana gidenler tekkeyi ziyaret edip, etrafta gezilip görülecek yerler varsa oraları gezerler. Çocuklara salıncak kurulur. Büyükler sohbet ederler. Yemekler hazır olduğunda sofralar kurulur, pişirilen yemekler hep birlikte yenir. Daha sonra sofralar kaldırılıp ve bulaşıklar yıkandıktan sonra etraf temiz bırakılmaya gayret edilir. Şifalı olduğuna inanılıp su alınır. Kurban evine geri gelindiğinde kurban sahibine “Allah kabul etsin” diyerek herkes evlerine gider.
|