GÜMÜŞHACIKÖY KAYMAKAMLIĞI

CEM

Bu makale, bir cem ayinini betimleme amacıyla kaleme alınmıştır. Bu nedenle, makalede cem ayininin tüm aşamaları sırasıyla okuyucuya sunulacaktır.

1. Cem'in Başlaması

Rehber, peyiki dedeyi getirmeye gönderir. Dede içeri girerken Gözcü: "Hü Erenler! Pirimiz geliyor" der. Cemat kıyama kalkar. Dede meydanın ortasına kadar gelir. Gözcü sağında, peyik solunda dar'a durup: "Hü Erenler! Cemlerimiz Kırklar Cemi, görevimiz Hz. Hüseyin'in yeri, yardımcımız Hakk-Muhammed-Ali ola. Hayır, himmet Pirim" der; dar'da rehberin duasını bekler. Rehber:

"Bismişah, Allah Allah. Hizmetin mübarek olsun. Yardımcın Hakk-Muhammed-Ali olsun. Bu pir postunda Hakk-Muhammed-Ali seni doğruluktan ayırmasın. Adaletin Hz. Ali'nin adaleti olsun. Haksız görüp gözetmiyesin. Doğrudan yana olasın. Zengini, fakiri ayırtmıyasın. Bu evreni var eden yüce Allah seni saşırıp düşürmesin. Doğru oturup, doğru karar veresin. Üçlerin, Beşlerin, Yedilerin, Oniki İmamların, 14 Masum-u Pakların, Onyedi Kemerbestlerin ve kırkların katarına, didarına nail olasın. Üzerine aldığın hizmetinde şefaat bulasın. Dil bizden himmet Hünkâr Bektaş Veli'den ola. Gerçeğe Hüüü, mümine ya Ali."

Dede: "Allah-Muhammed ya Ali" diyerek yere secde eder, gelir. Pir postunda tekrar: Allah- Muhammed ya Ali" diyerek üç defa secde eder ve geçer postun üzerinde dar'da yüksek sesle salavat getirir: "Allahumme salli alâ seyyidina Muhammed ve alâ Ali seyyidina Muhammed" der; dar'da bekleyen cemaata şu gülbankı verir:

"Bismişah, Allah Allah. Vakitler hair ola. Darlar divanlar nur ola. İstekler ibadetler kabul ola. Cemlerimiz Kırklar Cemi ola. Meclisimiz erenler meclisi ola. Ey yücelerin yücesi ulu Tanrım, gönüllerimizi o ilahi nurunla nurlandır, bilerek bilmeyerek yaptığımız günahlarımızı af eyle. Yapacağımız günahlarda fırsat verme. Şu an huzuruna gelmiş, senden af dileyen, tövbe istiğfar eden bu mümin Müslim canları, Hz. Muhammed Mustafa ve Aliy'el Murtaza'nın yüzü suyu hürmetine, dualarını kabul eyle ya Rab. Üçlerin, Beşlerin, Yedilerin, Oniki İmamların, Ondört Masum-u Pakların, Onyedi Kemerbestlerin ve Kırkların hayır himmetleri, sefayı nazarları üzerimizde hazır ve nazır ola. Dar çeken didar göre, didar gören çehennem narı görmeye. Dil bizden, hayır himmet Hakk'tan ola. Gerçek erenlerin demine Hüüü, mümine ya Ali. Dar çeken bacılar didar göre, Fatima Ana muradını vere, Erenler sefaya ere."

der, herkes olduğu yerde secde eder ve yere oturur.

1.1 Dedenin Bazı Önemli Açıklamaları

Alevilikte kadın ve erkek eşitliği

Alevilikte abdes almak

Alevilikte cemde Allah ile kulun arasında ilişki

Alevilikte cem anlayışı

2. Dargınları Barıştırmak

Cem kul, köle efendi, bey, farkının olmadığı eşitlik meydanıdır; medet mürvet kapısıdır. Cem af ve şefaat, rıza; ikrar, iman; ölçü ve hüküm meydanıdır. Cem ulu divandır. Hakk'a temenna, Hakk'ın tecelli ettiği yerdir. Cemin en büyük özeliği, yargı ve karar organı da olmasıdır. Dede ibadete başlamadan, Kuranıkerim'deki Hucurât suresi 10. ayet, Şura suresi 26. ve 40. ayetleri geregi dargınları barıştırır:

"Mümin, müslim bacı kardeşler, şimdi ibadete başlayacağız. Kuranıkerim'in emri, Alevi inanç ve felsefesi gereği, bu cemde biri birinde alacağı olan, kalp kırmış, dargın ve küskün olanlar varsa, birlikte ibadet etmemiz mümkün değildir. Çünkü kul kuldan razı olmazsa, Tanrı kuldan razı olmaz. Tanrı'yla ilişkiye girmek için kişiliğimizle, ruhumuzla, düşüncelerimizle bir can bir vücut olmamız gerekiyor. Bu Hakk erenler meydanında, haklının hakkı haksızdan alınır, dargınlıklar ortada kaldırılır. Burası Hakk meydanıdır, kin ve husumet yeri değildir. Barış ve adalet burada sergilenir. Halkın af etiğini, Hakk da af eder. Dilinizdeki bizim, gönlünüzdeki sizindir. Bu gibi canlar ileri gelsinler, isteklerini dile getirsinler, birlikte sorgulayalım, barıştıralım. Kapıcı baba , gözcü baba, siz burada, bu Hakk meydanında küsülü veya dargın olan ve bu ulu divana bildirmeyeni tanıyor musunuz? Siz, cem erenleri, siz bu Hakk meydanında dargın olan ve bu ulu divana bildirmiyeni tanıyor musunuz? Tanıyıp da söylemeyenin günahları bu Hakk divanda kendilerinde sorulsun."

Meydana gelenleri, dede barıştırır. Buna razı olmayanlar, barışmak istemeyenler, gözcü tarafından cemevinden çıkarılır.

3. Rızalık Almak ve Kemerbestleri Bağlamak

3.1 Hizmet Sahiplerinin Meydana Çağrılması ve Onlara Dua Verilmesi

Zakir aşağıdaki deyişle oniki hizmeti tek tek pir meydanına çağırır. Her gelen hizmet sahibi önce "Allah- Muhammed-Ali "diyerek, yere niyaz eder ve sıralı bir şekilde dar'a dururlar:

Hakk'tan bize name geldi

Pirim sana beyhan olsun

Şahdan bize name geldi

Rehber sana haber olsun

Hakk kuluna nazar eder

Dört kapıdan name süzer

Zeval gelmis cemi bozar

Gözcü sana haber olsun

Müminin zikri saz ile

Kuran okur avaz ile

Mümin Müslim niyaz ile

Zakirlere haber olsun

Hakk kuluna nazar eyler

Hakk'ın kelamını söyler

Mümin Müslim mürvet diler

Peyik sana haber olsun

Mümini çektil meydana

Münkiri sürdü zindana

Hizmet verdiler Selman'a

Süpürgeciye haber olsun

Mümin yolu yakın ister

Münkirlerden sakin ister

Delil yanmaz yağın ister

Çerağcıya haber olsun

Bu yola giden Nacidir

Mümin müslim kardeş bacıdır

Cem kilidi kapıcıdır

Kapıcıya haber olsun

Gel gidelim hakikata

Kulak verelim tarikata

Canlar girdi itikata

Tezekâra haber olsun

Gel varalım reyhaneye

Niyaz edelim erkâna

Hizmet verildi kurbana

Lokmacıya haber olsun

Yola giden haslar hası

Mümin giyer Hakk libası

Doldur ver engürün tası

Sakkacıya haber olsun

Şah Hatayım var olalı

Müminlere yar olalı

Hakk'tan bize yol kalalı

İznikciye haber olsun

Dede:

"Bismişah, Allah Allah. Gönlü yerde, özü dar'da, Yüzü yerde, Muhammed-Ali'nin tevella, teberrasına inanarak, hizmet için bu irfan meydanına gelen canların, yerleri, gökleri var eden yüce Allah, dilden dileklerini, gönülden muratlarını versin. Dileklerinizi Hakk-Muhammed-Ali versin. Emekleriniz boşa gitmesin. Erenlerin aydın yüzlerine aşk olsun. Onsekizbin âlemle birlikte, cümle mümin kardeşlarimizi Hakk-Muhammed-Ali yolundan mahrum eylemesin. Görünür, görünmez kazadan beladan korusun. Hizmetini gördüğünüz pirlerin himmetleri üzerinizde olsun. Bozatlı Hızır cümlenizin yardımcısı olsun, saklasın, beklesin. Sizler bu toplumun ibadetini hizmetini ediyorsunuz; Hakk-Muhammed-Ali de sizlere yardımcı olsun. Bu cemde, bu erkânda, Ehlibeyt'in katarından didarından ayırmasın. Geldiğiniz yerden, durduğunuz dar'dan iyilikler göresiniz. Dil bizden, himmet Hakk'tan, yardım pirden ola. Gerçeğe Hüü, Mümine ya Ali."

Hizmet sahipleri yere secde edip, dizlerinin üzerine otururlar.

3.2 Hizmet Sahiplerinin Birbirlerinden ve Cem Erenlerinden Rızalık Alması

Hizmet sahipleri hizmetlerini yerine getirmek için önce birbirinden razı olmaları; sonra da cem erenlerinin hizmet gören canlardan razı olması gerekiyor. Onun için dede, hizmet sahiplerine sorur: "Siz hizmet sahipleri birbirinizden razı mısınız?" Hizmet sahiplerinden cevap bekler ve iki kez daha bu soruyu tekrarlar, cevap bekler. Hizmet sahipleri birbirinden razı iseler, birbirlerinin omuzlarına sağdan sola niyaz ederler ve en sonundaki divana doğru eline niyaz eder ve tekrar soldan sağa birbirinin omuzlarına niyaz edip, sonundaki pir divanına doğru eline niyaz eder. Ardından dede cemde bulunan mümin ve müslim erenlerin de rızalığını alacaktır. Dede: "Siz cem erenleri bu Hakk meydanda bulunan ve sizlere hizmet vermek isteyen görevlilerden razı mısınız?" der; cemde bulunan canlardan cevap bekler ve iki kez daha bu soruyu tekrarlar, cevap bekler. Hizmet sahipleri cem erenlerden rızalık aldıktan sonra, toplu halde yere secde edip, ayağa kalkar ve dara dururlar. Dede tecella duası verir: Tecellâ, Tevellâ Hakk'a yazıla. Tecellânız temiz, yüzünüz ak ola. Tecellâ gören cehennem narı görmeye. Gerçeğe Hüü, mümine ya Ali."

Hizmet sahipleri toplu halde tekrar yere secde edip dar'da dururlar.

3.3 Kemerbest Bağlanması

Alevi inancına göre, Hz. Muhammed Kırklar'la beraber semah dönerken, imamesi yere düşer ve kırk parça olur. Kırklar da bu parçaları bellerine bağlamakla, Hz. Muhammed'e saygı ve bağlılıklarını ifade anlamıyla, Kemerbest olurlar. Allah-Muhammed- Ali diyerek, rehber pirin, pir de rehberin ve rehber diğer hizmet sahiplerinin (ve semah dönenlerin) belini tülbentle bağlar. Dar'da duran rehber gidip "Allah- Muhammed ya Ali" diyerek pirin beline tülbendi üç düğümle bağlar. Dede:

"Kırklar'dan bize yol kaldı. Güzel Şah'dan hizmet kaldı. Yol erenler yoludur. Hâl erenler hâlidir. Gafil olma ey sofu, Kemerbest ikrar bendidir. Destur ya Allah, ya Muhammed, ya Ali"

diyerek tülbendi rehberin beline bağlar. Rehber de hizmet görevlilerine ve semah dönmek isteyenlere tülbendi teker teker verir, hizmetçiler Allah-Muhammed, ya Ali diyerek tülbendi üç düğüm atarak beline bağlarr ve dar'a dururlar. Dede dua okur:

"Bismişah, Allah Allah. Tevella Teberanız Hakk'a yazıla, tevellanız temiz, yüzünüz ak ola. Belinize bağlanan tevella nişanesi olan kemerleriniz, Cebrail Aleyhiselam'ın Hz. Muhammed'in beline bağladığı ikrâr kemeri ola. Hz. Muhammed'in Kırklar Cemi'nde, kırk parçaya bölünen imamesinden bağlanan kemerler ola. Hizmetiniz boşa gitmesin, hizmetinizden şefaat bulasınız. Gerçeğe Hüü, mümine ya Ali."

Bütün hizmet sahiperi yere secde edip, görevlerin başına giderler. Dede devam eder:

"La ilâhe illallâh Hakk birsin Muhammed'e Resullullah. Ali'yun Veliyullah. Eyvallah pirim eyvallah." Salavat getirir: "Allahumme salli alâ Seyidine Muhammed ve alâ Ali seyidine Muhammed."

4. Bazı Hizmetlerin Duaları

4.1 Süpürgeci

Süpürgeci, süpürgesi sol kolunun altında Kırklar Meydanı'nın kenarına gelir. Dar'a durur; "Hüü Erenler Hakk-Muhammed-Ali'nin hizmeti geliyor" der, bir adım ileri atar. İki defa aynen tekrarlar, üçüncü adımda tam ortaya gelir. "Hayır, himmet pirim" der; üç defa "Allah-Muhammed, ya Ali" diyerek, post serilecek meydanı temizce süpürür ve süpürgesini tekrar sol kolun altında dar'a durup, duasını söyler. Hizmetli erkekse, şu duayı söyler:

"Şehidi Kerbela için gözlerim dolu yaştır. Lanet olsun Yezid'e, Yezid'in bağrı taştır. Erenler yolunda Aliy-el Murtaza baştır. Kırklar Meydanı'nda ustadımız Seyyid-i Ferraş'tır. Allah eyvallah, nefes pirdendir."

Süpürge hizmetini bacı yapıyorsa:

"Üç bacı idik; guruh-u Naci idik, Kırklar Cemi'nde süpürgeci idik. Süpürgeci Selman; kör olsun Mervan, zuhur edecek Mehdi sahib-i zaman, Allah eyvallah nefes pirdedir."

Dede onlara şu duayı verir:

"Bismişah, Allah Allah. Sahibi Selman, mülkü Süleyman, kör olsun Mervan, zuhur edecek Mehdi sahib-i zaman, şad olsun Oniki İmam. Erenler meydanında hizmetin olsun tamam. Hizmetinde şefaat bulasın. İnandığımız o yüce Allah dilden dileğini, gönülden muradını versin. Hakk-Muhammed-Ali yardımcın olsun. Gerçek erenlerin demine Hüü, mümine ya Ali."

Süpürgeci "Allah-Muhammed, Ya Ali" diyerek yere secde edip geri çekilir.

4.2 Post Hizmeti (İznikci)

Post görevlisi meydan postunu kollarının üzerine alarak, Kırklar Meydanı'nın kenarına gelir. Dar'da durur; "Hüü erenler Hakk-Muhammed-Ali'nin hizmeti geliyor" der, bir adım ileri atar. İki defa aynen tekrarlar, üçüncü adımda tam ortaya gelir. Post hizmetlisi, şu nefesi söyler:

"Destur Pirim.

Kırklar meydanında Muhammed, Ali

Erkâna düşerken serdi bu postu

Hatice Kibriya Fatime Zöhre

Birlik meydanına serdi bu postu

İmam Hasan ahu içip göçmeden

Hüseyin'i Kerbela serden geçmeden

İmam Zeynel ahu figan etmeden

Muhammed Bakır serdi bu postu

İmam Cafer alimlerin ışığı

Musa'yı Kazım Hakk'ın âşığı

İmam Rıza süzdü tenden zehiri

Muhammed Taki serdi bu postu

Aliy-el Naki costu söyledi

Hasan Ali Askeri ikrar eyledi

Mehdi sahib-i zaman hâlâ gelmedi

Hünkâr Hacı Bektaş serdi bu Postu

Kemter Derviş aşk oduna yanmışım

Hizmet için divanına durmuşum

Sermek için meydanına gelmişim

Destur eyle pirim serem bu postu

"Allah eyvallah, nefes pirdedir"

Dede şu duayı verir:

"Bismişah, Allah Allah. Hakk-Muhammed yolunda, erenler meydanında, pir divanında serilen bu Hakk postunun üzerinde hizmet görenler, hizmetlerinde şefaat bulsunlar. Bu meydanda yargılanıp sorgulananları, yüce Allah tekrar yargılayıp sorgulamasın. İnandığımız o yüce Allah dilden dileklerini gönülden muratlarını versin. Hakk-Muhammed-Ali yardımcıları olsun. Dil bizden, himmet Hakk'tan, yardım pirden olsun. Gerçek erenlerin demine Hüü, mümine ya Ali."

Duadan sonra iznikçi, dedenin gösterdiği yerde dize gelir ve postu serip "Allah-Muhammed, ya Ali" der, postun üç yanında niyaz edip, geri geri yerine çekilir.

4.3 Delil Hizmeti (Çerağcı)

Delilci, Kırklar Meydanı'nın kenarına gelir. Dar'da duruyor şekilde (ayakları mühürlü, sağ eli kalbinin üzerinde, sol eli yana sarkık, baş hafif öne eğik, kıyamda durarak) "Hüü erenler Hakk-Muhammed-Ali'nin hizmeti geliyor" der, bir adım ileri atar. İki defa aynen tekrarlar, üçüncü adımı atarak, postun sağ tarafına konan delilin yanına gelir: "Hayır, himmet pirim" der, delinin önünde diz çöker: "Allah-Muhammed, ya Ali" diyerek, sağına, soluna ve önüne niyaz eder ve dualarını okumaya başlar.

Delilci şu duayı okur:

"Bismişah, Allah Allah. Rahman ve rahim olan Allah'ın ismiyle başlıyorum. Allah, göklerin ve yerin nurudur. Onun nuru, içinde ışık bulunan kandile benzer. O ışık bir cam içindedir. Cam da sanki inci gibi parlayan bir yıldızdır. Bu ne yalnız doğuda, ne de yalnız batıda bulunan, bereketli zeytin ağacından yakılır. Ateş değmese bile, neredeyse yağın kendisi aydınlatacak. Nur üstüne nurdur. Allah dilediğini nuruna kavuşturur. Allah insanlara örnekler verir. O her şeyi bilendir. (Nur suresi 35. ayet) Bu ışık Allah'ın yüksek ve kutsal bilinen, içlerinde Allah'ın adının anılmasına izin verilen, akşamdan sabaha kadar içinde Tanrı ismi anılan evlerde yakılır. (Nur suresi, 36. ayet) "Allahumme salli alâ seyyidina Muhammed ve alâ Ali seyyidina Muhammed. Bismişah, Allah, Allah" "Bismillahirahmanirrahim: Çeraği Ruhşan, Fahri Dervişan Zuhuri İman, Kursadi Meydan, Kanuni Evliya, Kuvvet-i Abdalan, Himmet-i Piran, Pir-i Horasan, Bismişah Allah Allah. Çerağı evliya nuru semavat. Bu menzildir ol turi müracaat. Rusan kıl niyaz ol çirağ-ı embiyaya. Bu menzildir ol turi müracaat. Çerağ uyanınca ver niyazı Muhammed Mustafa'ya candan salavat. Allahumme salli alâ seyyidina Muhammed ve alâ Ali seydine Muhammed."

der, delili uyartır (yakar) ve devam eder:

"Allahumme salli alâ seyyidina Muhammed Mustafa,

Allahumme salli alâ seydina Aliy-el Murteza,

Allahumme salli alâ seyyidina Hasan-u'l Mücteba,

Allahumme salli alâ seyyidina Hüseyin-i Kerbela,

Allahumme salli alâ seyyidina Zeyne'l Aba,

Allahumme salli alâ seyyidina Bakır Baha,

Allahumme salli alâ seyyidina Cafer Rehnuma,

Allahumme salli alâ seyyidina Kazım Musa,

Allahumme salli alâ seyyidina Ali Sultan Rıza,

Allahumme salli alâ seyyidina Muhammed Taki,

Allahumme salli alâ seyyidina Ali Naki,

Allahumme salli alâ seyyidina Hasan Askeri,

Allahumme salli alâ seyyidina Muhammed Mehdi."

Dede hemen şu duvazı yüksek sesle okur:

Çün çerağ-ı fahr uyandırdık Hüda'nın aşkına

Seyyidi-el Kevneyn Muhammed Mustafa'nın aşkına

Saki-i Kevser Aliy-el Murteza'nın aşkına

Hem Hatice, Fatma Hayru nisanın aşkına

Şah Hasan Hulk-i Rıza hem Şah Hüseyin-i Kerbela

Ol İmamlar soyu Zeyne'l Aba'nın aşkına

Ol Muhammed Bakır ki nesli paki Murtaza

İmam'i Cafer'ül Sadık ilmi arifanın aşkına

İmam Musa'yı Kazım Rızayı ehl-i Hakk

İmam Rıza zehri süzen sabir ehli aşkına

Şah Taki ya Naki hem Hasan'ül Askeri

Ol Muhammed Mehdi sahib-i zaman aşkına

Pirimiz ustadımız Hünkâr Bektaş Veli aşkına

Bu nur sönmeden yana evliyanın, embiyanın aşkına

Oh sırada delilci dar'a durur ve dede ona şu duayı verir:

"Bismişah, Allah Allah. Hizmetin kabul ola. Hakk-Muhammed-Ali yardımcıları ola. Hızır yardımcın ola. Emeklerin boşa gitmesin, hizmetinden şefaat bulasın. Sen bu Nur-i Muhammed'in hizmet olan, temsili ışığı aydınlattın. Hz. Muhammed de şefaatıyla senin dünyanı ve ahretini aydınlatsın. Dilden dileğin, gönülden muradın versin. Dil bizden, nefes Hz. Hünkâr'dan olsun. Gerçeğe Hüü, mümine ya Ali."

Delilci "Allah Muhammed Ya Ali" diyerek yere secde edip geri geri yerine çekilir. Zakir, delilci hizmetine şu duvazı söyler:

Hata ettim Hüda yaktı delili

Muhammed Mustafa yaktı delili

Ol Ali Abadan Haydar-ı Kerrar

Aliy-el Murtaza yaktı bu delili

Hatice'tül Kübra Fatima Zehra

Ol hayri nisa yaktı delili

İmam Hasan için girdim meydana

Hüseyin-i Kerbela yaktı delili

İmam Zeynel İmam Bakır'ı Cafer

Kazım Musa Rıza yaktı delili

Muhammed Taki'den hem Ali Naki

Hasan-ul Asker'i yaktı delili

Muhammed Mehdi sahib-i zaman

Gayip erenlerdir dertlere derman

Bu yola sığmaz şüpheyle güman

Hünkâr Bektaş yaktı delili

Hatayı'yım onikiye bağlıyım

Hakk'tan gelir ışık ondan nurluyum

Sırr-ı yezdan köklü Ali soyluyum

Kırkların Cemi'nde yandı bu delil

4.4 Gözcü Hizmeti

Gözcü, Kırklar Meydanı'nın kenarına gelir. Dar'da duruyor şekilde (ayakları mühürlü, sağ eli kalbinin üzerinde, sol eli yana sarkık, baş hafif öne eğik, kıyamda durarak) "Hüü erenler, Hakk-Muhammed-Ali'nin hizmeti geliyor" der, bir adım ileri atar. İki defa aynen tekrarlar, üçüncü adımda tam ortaya gelir, şu duayı söyler:

"Destur pirim, Allah'tan ola hidayet , Muhammed Mustafa`dan ola şefaat, Aliy-el Murtaza'dan ola himmet, pirimiz, üstadımız, gözcü Karaca Ahmed, Allah eyvallah, nefes pirdedir."

Dede gözcüye şu duayı verir:

"Bismişah, Allah Allah. Hizmetin kabul, yüzün ak ola. İstediğin dileği Hakk-Muhammed-Ali vere. Durduğun dar'dan, divandan hayır ihsan göresin. Gözcü Karaca Ahmet Sultan'ın hüsnü himmeti üzerinde ola. Dil bizden, nefes Hz. Hünkâr'dan olsun. Gerçeğe Hüü, mümine ya Ali."

Gözcü "Allah-Muhammed, Ya Ali" diyerek, yere eğilmeden sağda tuttuğu sopasına secde edip geri geri yerine çekilir.

4.5 Kapıcı Hizmeti

Kapıcı, Kırklar Meydanı'nın kenarına gelir. Dar'da duruyor şekilde (ayakları mühürlü, sağ eli kalbinin üzerinde, sol eli yana sarkık, baş hafif öne eğik, kıyamda durarak) "Hüü erenler, Hakk-Muhammed-Ali'nin hizmeti geliyor" der, bir adım ileri atar. İki defa aynen tekrarlar, üçüncü adımda tam ortaya gelir, şu duayı söyler:

"Hayır, himmet pirim. Bismişah diyelim, evvel Allah diyelim, açalım cemevini, canları mihman edelim. Üçlerin, Beşlerin, Yedilerin, Oniki İmamların, Onyedi Kemerbestlerin, Kırkların, aşkına gönül kapısını teslim alalım erkâna. Allah eyvallah nefes pirdedir."

Dede kapıcıya şu duayı verir:

"Bismişah, Allah Allah. Hizmetin kabul ola. Hakk-Muhammed-Ali yardımcın ola. Hızır yardımcın ola. Emeklerin boşa gitmesin, hizmetinden şefaat bulasın. Dilden dileğin, gönülden muradın versin. Dil bizden, Nefes Hz. Hünkâr'dan olsun. Gerçeğe Hüü, mümine ya Ali."

Kapıcı "Allah-Muhammed, ya Ali" diyerek yere secde edip, geri geri yerine çekilir.

4.6 Kurbancı ve Lokmacı Hizmeti

Belirttiğimiz cemler Abdal Musa, Hızır, Lokma veya İbadet Cemi olduğu için, bu cemlerde adak kurbanları kesilir. Bu kurbanlar, gündüz ya bir dede tarafından veya bir bilen muhib tarafından tekbirlenerek kesilir. Cemevi müsaitse, cemevinde, cemevi müsait değilse herkes evinde pişirip, ceme getirir. O anda etler orada pişmiş hazır olur. Gelen diğer lokmalar da tek tek dua verilmemişse, hizmet alan hizmet sahipleri, bir tepsiye kurban etlerinde koyarlar. Diğer bir tepsiye de lokmalardan karıştırarak koyarlar. Kurbancı ve lokmacı bu tepsileri elinin üzerinde tutarak Kırklar Meydanı'nın kenarına gelir. Dar'da duruyor şekilde (ayakları mühürlü, sağ eli kalbinin üzerinde, sol eli yana sarkık, baş hafif öne eğik, kıyamda durarak) "Hüü erenler, Hakk-Muhammed-Ali'nin hizmeti geliyor" der, bir adım ileri atarlar. İki defa aynen tekrarlarlar, üçüncü adımda tam ortaya gelirler. Kurbancı şu duayı okur:

“Hayır, himmet pirim. Bismillahi Muhammed-Ali'nin hürmeti için, Halil İbrahim'in ahdı ezel hakkı için, Tanrım bu kurbanı adadık Hakk yoluna. Ferman-i Celil, Kurban-i Halil, Delil-i Cebrail tekbiri İsmail Allahu ekber Allahu ekber la ilâhe illallâhu vallahu ekber ve lillahil hamd. Allah eyvellah nefes pirdedir."

Dede, kurban kesen sahiplerini de Kırklar Meydanı'na çağırır ve hepsi lokmacıyla, kurbancıyla beraber dar'a durur. Dede onlara Kuranıkkerim'in Sâffât suresinin 103'den 107'ye kadar olan ayetlerinin, insanlar için kurban kesmelerinin, Allah'ın emri olduğu doğrultusunda, kesilen kurbanlara şu tekbiri verir:

"Kurban-i Halil, Ferman-i Celil, Delil-i Cebrail, tekbir-i İsmail, Allahu ekber, Allahu ekber, Allahu ekber; la ilâhe illallâhu vallahu ekber, Allahu ekber ve lillahil hamd. Kurban-i Halil, Ferman-i Celil, Delil-i Cebrail, tekbir-i İsmail, Allahu ekber, Allahu ekber, Allahu ekber; la ilâhe illallâhu vallahu ekber, Allahu ekber ve lillahil hamd. Kurban-i Halil, Ferman-i Celil, Delil-i Cebrail, tekbir-i İsmail, Allahu ekber, Allahu ekber, Allahu ekber; la ilâhe illallâhu vallahu ekber, Allahu ekber ve lillahil hamd. La feta illa Ali, la seyfe illa Zülfikar. Allah Allah."

Dede şu duaya devam eder:

"Bismişah, Allah Allah. Akşamlar hayır, ibadetler kabul ola, Kurbanlar makbul ola. Dergâh-ı İzzet'e kayd ola. Muratlar hasıl ola. Kurbanları her ne niyetle kesmişlerse, lokmaları her ne niyetle pişirmişlerse, yeri göğü yaratan, bu evrene hüküm eden, yüce Allah, emeklerini boşa vermesin, Dilden dileklerini, gönülden muratlarını versin. Kazanıp getirenlerin, emek yiyip pişirenlerin, malları kabul olsun. Görünür görünmez kazadan belâdan korusun. Hizmetlerinden şefaat bulsunlar. Bozatlı Hızır cümlenizin yardımcısı olsun, saklasın, beklesin. Bu cemde, bu erkânda, Ehlibeyt'in katarından didarından ayırmasın. Geldiğiniz yerden, durduğunuz dar'dan iyilikler göresiniz. Dil bizden, şefaat Hakk-Muhammed-Ali'den olsun. Nur-i Nebi, Kerem-i Ali, Gülbankı Seyyit Mahmud-i Hayrani. Gerçeğe Hüü, mümine ya Ali."

Kurbancı ve lokmacı elindeki tepsiye, diğer kurban sahipleri "Allah-Muhammed, ya Ali" diyerek yere niyaz edip, yerlerine çekilirler. Lokmacı ve kurbancı, dua alan lokmaları diğer lokmaların içine; dua alan kurban etlerini de diğer etlerin içine katarak, lokma dağıtma zamanı gelince, cem sakinlerine dağıtırlar. Zakir ondan sonra şu duvazı söyler:

Akıl ermez yaradanın sırrına

Muhammed Ali'ye indi bu kurban

Kurban olam kudretinin nuruna

Hasan Hüseyin'e indi bu kurban

Ol İmam Zeynel'in destinde idim

Muhammed Bakır'ın dostunda idim

Cafer'i Sadık'ın postunda idim

Musa'yı Kazım Rıza'ya indi bu kurban

Muhammed Taki'nin nurunda idim

Aliy'un el-Naki'nin sırrında idim

Hasan'ul Asker'in dar'ında idim

Muhammed Mehdi'ye indi bu kurban

Aslı Şah'ı merdan güruh-u Naci

Gerçeğe bağlıdır bu yolun ucu

Senede bir kurban talibin borcu

İsmail Peygamber'e indi bu kurban

Tarikat'tan hakikata ereler

Cennet-i âlâya hülle süreler

Muhammed Ali'nin yüzün göreler

Erenler askına indi bu kurban

Şah Hatayım der bilir mi her can

Kurbanın üstüne yürüdü erkân

Tırnağı tesbih kanı da mercan

Mümin Müslüman'a indi bu kurban

Duvazlar bitince, dede zakire şu gülbankı verir:

"Bismişah, Allah Allah, Hizmetiniz kabul ola, Muradınız hasıl ola. Ağzınız dert, gönlünüz keder görmesin. Zikir ettiğiniz erenlerin evliyaların üzerinizde himmetleri hazır ve nazır ola. Hakk-Muhammed-Ali, Ehlibeyt'in katarından, didarından ayırmaya. Hizmet ettiğiniz bu yolun sahibi, dilden dileğinizi gönülden muradınızı versin. Dil bizden, nefes Hz. Hünkâr'dan olsun. Gerçeğe Hüü, mümine ya Ali."

Zakir, sazın üzerine hafifçe eğilmiş vaziyette "Allah-Muhammed, ya Ali" diyerek sazına niyaz edip, sazını kenara bırakır.

4.7 Tezekar Hizmeti

Görevi alan bacı ve kardeş. Kardeş canın elinde leğen ve ibrik, bacının omuzunda havlu, beraberce Kırklar Meydanı'nın kenarına gelirler. Dar'da duruyor şekilde (ayakları mühürlü, sağ eli kalbinin üzerinde, sol eli yana sarkık, baş hafif öne eğik, kıyamda durarak) "Hüü erenler, Hakk-Muhammed-Ali'nin hizmeti geliyor" der, bir adım ileri atarlar. İki defa aynen tekrarlar, üçüncü adımda tam ortaya gelir: "Hayır, himmet pirim" der, yere niyaz ederler ve karşılıklı diz çöküp otururlar. Evvela kardeş can, bacının eline "Allah-Muhammed, ya Ali" diyerek su döker ve bacı canın ellerini havlu ile kurular ve havluya niyaz eder. Kardeş can önce havluyu sonra ibriği bacıya teslim eder ve bacı canımız kardeşin eline "Allah-Muhammed, ya Ali" diyerek su döker, havlu ile kurutur. Leğen ve ibrik, kardeş canın elinde ve havlu, bacı canın omuzunda, kalkıp önce delilin yanına gelip, kardeş can "Allah-Muhammed, ya Ali" diyerek delilin altında bulunan tepsiye üç damla su damlatır ve dedenin yanına gider. Bacı can, delilin yanında niyaz eder, kardeş canın peşine gider. Kardeş can, dedeyle başlıyarak, rehberin, zakirin ve halkada oturan canların bazılarına (dede söyler hangisine) sembolik olarak "Allah-Muhammed, ya Ali" diyerek, ellerine su döker. Bacı can, erkek canın peşinde giderek, havluyla, elleri yıkanan canların ellerini kurutur; her seferinde havluya niyaz eder. Canların ellerine su dökdükten sonra, teszakar hizmeti gelip, meydanda dar'a durur ve teszakar şu duayı okur:

“Bismişah, Allah Allah. Ben Gülam-i Haydariyem adudan etmem hayufu pak. Bu hizmetin sahibi Selman-ı Pak, Gönlümüzü bağlayıp, yuduk olduk pak. Bercemali Muhammed, kemal İmam Hasan, İmam Hüseyin Aliy-ün Muhammed'e salavat. Allahumme salli alâ seyyidina Muhammed ve alâ Ali seyyidina Muhammed. Allah eyvallah nefes pirdedir.”

Dede tezekara şu duayı verir:

"Bismişah, Allah Allah. Hizmetin kabul ola. Hakk-Muhammed-Ali yardımcın ola. Hızır kılavuzun ola. Emeklerin boşa gitmesin, hizmetinden şefaat bulasın. Bizleri var eden o yüce Allah, dilden dileklerinizi, gönülden muratlarınızı versin. Vücutlarınıza dert, gönlünüze keder vermesin. Siz bizleri arındırdınız, Allah'da sizin gönlünüzü kötü huylardan arındırsın. Dil bizden, yardım pirden olsun. Gerçeğe, erenlerin demine Hüü, mümine ya Ali."

Tezekar "Allah, Muhammed, ya Ali" diyerek, yere secde edip, geri geri yerine çekilir.

5. Cem Birlemesi (Mühürleme => Cem'in Kilitlenmesi)

Asıl ibadet burada başlar. Cemin asıl ibadet bölümünü oluşturan "cemin mühürlenmesi" şu sıraya göre yapılır:

Dede: "Edep, erkân; mümine nişan" der, yanındaki ile görüşür ve cem erenleri de aynı görüşmeyi yanındakilerle yaparlar. Bu görüşme, toplumun birbiriyle rızalık alması anlamındadır. Herkes dizde edep, erkân oturur. Cem başlamıştır. Dede artık yüksek sesle salavattan başlıyarak Nadi Ali'yle, hutbelerle, tevbe-estağfurullah'la, bağışlamalarla devam eder.

Salavat: Dede: "Allahumme salli alâ seyyidina Muhammed ve alâ Ali seyyidina Muhammed."

Nadi Ali: Dede:

“Nâdi Aliyyen mazhar-ül-acâib

Tecidühü avnen leke fin-nevâib

La illallâhi haceten külli hemmin ve gammin seyenceli

Bi-nuri azametike yâ Allah, ya Allah, ya Allah

Ve bi-nuri nübüvvetike ya Muhammed, ya Muhammed, ya Muhammed

Ve bi-nuri sırr-ı Velayetike ya Ali, ya Ali, ya Ali

Edriknî, edriknî, edriknî

Ve aleyhâ muhavvelî

Yetiş ya Ali

La feta illâ Ali lâ seyfe illâ Zülfikar

Her bir kazayı, belayı defeder perverdigar

La feta illâ Ali lâ seyfe illâ Zülfikar

Yezid’in boynundan gitmesin tığ ile teber

La feta illâ Ali lâ seyfe illâ Zülfikar

Müminin gönlünden gitmesin leyl-ü ve’nnehar

La feta illâ Ali lâ seyfe illâ Zülfikar

İmam Câfer Buyruğu’nda budur muteber

La feta illâ Ali lâ seyfe illâ Zülfikar

Nasrun minallahi ve fethün karîb ve beşşir-il-mü’minine ya Muhammed, ya Ali

Ber cemali Muhammed kemâl-i İmam Hasan Şah Hüseyin Ali’yi pir bilene verelim candan salevat"

der, salavat getirilir.

"Allahumme salli alâ seyyidina Muhammed ve alâ Ali seyyidina Muhammed."

5.1 Mühürleme ve İkrar Tazelemek

Dede:

"Cemimizi birledik. Muhammed'in nübüvet mühürü ile mühürledik. Ali'nin kilidi ile kilitledik. Ya Allah sana sığındık. Biz severiz Hakk-Muhammed-Şahı merdan Ali'yi. Erleri, pirleri onun Ehlibeyt'ini. Mümin olan bozmaz hiç bir zaman ahtını. Bu ibadetle tazelenir müminlerin ikrarı. İkrar vermiş dönmez Sultan Hatayi." ( üç kez tekrarlanır)

"Cem dirliği ile, gönül birliği ile diyelim Allah Allah" diyerek cemaati secdeye getirir ve devam eder:

"Bismişah, Allah Allah. Gönül birliği ile, itikat bütünlüğü ile. Eli erde yüzü yerde. Hakk'ın huzurunda secde etmiş, bütün mümin müslim canların, istek ve arzularını yerine getir, günahlarını af et, ya Rab. Meydanlarımızı abad, cemlerimizi Kırklar Cemi eyle. Bizleri Ehlibeyt'in katarından didarından ayırma. Ey yerleri gökleri var eden yüce Allah; bizleri doğruluktan, doğru yoldan ayırma. Dertlerimize derman, gönüllerimize iman, nefsimize sabır, ihsan eyle. Şu anda sana amin, Allah Allah diyen dillerin, dilden dileklerini gönülden muratlarını ver ya Rab. Görünür görünmez kazadan beladan koru. Dualarımızı dergah-ı izzet'inde kabul eyle. Emeklerimizi boşa verme. Evliyaların ve embiyaların hürmetine, şefaatından mahrum eyleme, ya Rab. Nur-i Nebi, Kerem-i Ali, gülbankı Hünkâr Bektaşi Veli. Dil bizden, himmet Hakk'tan ola. Gerçeğe Hüü, mümine ya Ali, yatan şehitler uyansın "

der. Cem erenleri ile birlikte yere niyaz eder; salavat ve tehvidi okuyarak, ilahiye (hutbe) devam eder:

"Allahumme salli alâ seyyidina Muhammed ve alâ Ali seyyidina Muhammed. Hak la ilâhe illallâh Muhammed'en resulullah. Aliy'ün veliyullah, Ehlibeyt'i nurullah. Bismişah, Allah Allah."

5.2 Hutbe

Levlake levlak bBuyurdu Muhammed'in sanına

Ey Mervan pek susadın Ali evladının kanına

Günde yüzbin kere lanet olsun senin canına

Ey Evliyalar madeni settarım sırrım Ali