|
ATASÖZLERİ
* Eşeğin kulağına yasin okunmaz. (O laftan anlamaz cahile ne
anlatıyorsun. Boşa konuşuyorsun. Ya da kendi bildiğini yapar, seni dinlemez
anlamında kullanılır.)
* Yıl da azdı kul da azdı. (Kocaya kaçan kızlar için söylenir.)
* Gölden yiyo, imarette yatıyo. (Hazırı yemesini seviyor ama durumunu
düzeltmek için hiç bir şey yapmıyor anlamında, tembel insanlar için kullanılır.)
* Her köyün bir soğan doğraması olur. (Genelde Anadolu’da bilinen “Her
yiğidin bir yoğurt yemesi vardır” atasözüyle aynı anlamdadır.)
* Bıçağın önü de arkası da kesiyor. (Her durumda kendini haklı
çıkartıyor. Herkezten destek gördüğü için kimseyi takmıyor. İnsanları hiçe
sayıyor. Anlamında kullanılır.)
* Benden yemlen yumurtayı başkasına bırak. (“Karnını ben doyuruyorum,
kazancını başkasına
yediriyorsun” anlamında kullanılır.)
DİĞERLERİ
EL ELİN EŞEĞİNİ,
ISLIK ÇALARAK ARAR
ATEŞ DÜŞTÜĞÜ, YERİ YAKAR
SEN ZOR, BEN ZORT, DANAYA KİM VERECEK OT
UMMADIĞIN TAŞ, BAŞ YARAR
SÜTTEN AĞZI YANAN, YOĞURDU ÜFLEYEREK YER
İYİ KIZI EL ÖVER, KÖTÜ KIZI ANASI ÖVER
KEDİ UZANAMADIĞI ETE, MUNDAR DER
SONA KALAN, DONA KALIR
ELE VERİR TALKIMI, KENDİ GÖTÜRÜR SALKIMI
ÖLÜSÜ OLAN BİR GÜN AĞLAR, DELİSİ OLAN HER GÜN AĞLAR
BOYNUZ KULAĞI GEÇERMİŞ
EŞEĞİN SEMİR KENDİSİNE YÜK OLMAZMIŞ
KÖTÜYE BİŞEY OLMAZ
SİFTAH SENDEN, BEREKET ALLAHTAN
ASLAN YATTIĞI YERDEN BELLİ OLUR
ZENGİNİN MALI, ZÜĞÜRTÜN CENESİNİ YORAR
DOST BAŞA, DÜŞMAN AYAĞA BAKAR
KORKUNUN ECELE, FAYDASI OLMAZ
HAZIRA HASAN DAĞI, DAYANMAZ
HAMAM GİREN TERLER
AÇ KÖPEK, DAVARA GİTMEZ
SU UYUR, DÜŞMAN UYUMAZ
DOĞRU SÖYLEYENİ, DOKUZ KÖYDEN KOVARLAR
İT İTİ ISIRMAZ
İT ÜRÜR KERVAN YÜRÜR
İTİ AN ÇOMAĞI ELİNE AL
İTLERİ SALMIŞLAR, TAŞLARI BAĞLAMIŞLAR
AÇ KÖPER FIRIN YIKAR
HAYDAN GELEN HUYA GİDER
EL ÖPMEKLE, DUDAK AŞINMAZ
KAZAN YUVARLANMIŞ, KAPAĞINI BULMUŞ
CAHİL İLE KONUŞMA KÜSTÜRÜRSÜN, CAM PARCASI İLE TRAŞ OLMA KESTİRİRSİN
AKIL AKILDAN ÜSTÜNDÜR
ALMA MAZLUMUN AHINI, ÇIKAR AHESTE AHESTE
ELİN ATINA BİNEN, TEZ İNER
ERKEN ÖTEN HORUZUN BAŞINI KESERLER
AZ VERİRSEN ARSIZ, ÇOK VERİRSEN YÜZSÜN EDERSİN
ANASINA BAK KIZINI AL, KIYISINA BAK BEZİNİ AL
DİKENDE GÜL BİTMEZ
DÜĞÜRE VERMEK, DÜŞMANA VURMAKTIR
EŞEĞİNİ SAĞLAM KAZIĞA BAĞLA, KURT YERSE YESİN
SEVMEDİĞİN OT BURNUN DİBİNDE BİTERMİŞ
TOSYAYA PİRİNCE GİDERKEN, EVDEKİ BULGURDAN OLMA
ÇALMA KAPINI ÇALARLAR KAPINI
EV SAHİBİNİN İŞİNE KARIŞILMAZ
SÖZ GÜMÜŞSE, SUKUT ALTINDIR
HASTANIN KÖTÜSÜ, ZEMHERİDE YOĞURT İSTERMİŞ
DENİZE DÜŞÜN YILANA SARILIR
BEDAVA SİRKE, BALDAN TATLIDIR
İKİ KARPUZ BİR KOLTUKTA GİTMEZ
GÜLME KOMŞUNA, GELİR BAŞINA
AĞIR GİT BATMAN OLSUN
DEYİMLER
* Kül haşhaş olmak.
(Cam gibi çabuk kırılan eşyaların ya da toplu halde bulunan nesnelerin düşünce
etrafa dağılması anlamında kullanılır.)
* Muhtarın karısı muhtarın yarısı. ("Sen ne dersen de bu iş onun
tarafından olacağı yerde başka karışanlar ve karar verecek olanlarda var. İş
onunla bitmiyor" anlamında kullanılır.)
* Arka gelmeyince ön açılmıyo. (Aklıma bir şey gelmiyor. Gelse hepsini
anlatacağım…)
* Seversen esmer sev sevdikçe bağlanır.
Pek sevme beyazı, üç günde bir kirlenir.
* Kumanın gemisi yürür, elti gemisi yürümez. (Kumanın olduğu yerde
eltinin sözü geçmez.)
* Seni omuzuna alınca ayakların yere değmesin. (Evleneceğin kişi fakir
olmasın. Seni hiç bir şeye muhtaç etmesin.)
* Ali evlendi Güllü gelin oldu. (Olan oldu. Herkes yerini buldu. İş işten
geçti ya da herkes kenara çekildi. Olanlar bana oldu anlamında kullanılır.)
* Bu ne biçim gayda, büyüklerde olur fayda. (Bir işi yapmadan önce bir
bilen büyüğe danış.)
* Gayseriluyuk. (“Okuma-yazma biliyor musunuz?” diye sorulduğunda
“Kayseriliyiz.” denir. Bu okuma- yazma bilmiyoruz anlamına gelir. Ayrıca “Kaç
yılında doğdunuz” sorusuna da “anadan doğma yaşıyoruz” cevabı verilir)
* Hızlı yürüsen deli, yavaş yürüsen ölü derler. (Her şeye bir bahane
bulunur.)
* Gezgüç. (Çok gezenlere denir.)
* Köprüden geçerken yan yana yürümüşler. (Akraba olmadıkları halde
akrabasıymış gibi davranan ya da çok uzaktan da olsa akrabalığı bulunan kişiler
için söylenir.)
* Hışırım çıktı. (Çok yoruldum)
* Fahridin mi?: İhtiyarladın mı?
DUALAR
* Allah ömrün uzun etsin.
* Tuttuğun altın olsun.
* Allah sana oğul ekmeği, gelin ekmeği yedirsin.
BEDDUALAR
* Allah sana parmak versin de tırnak vermesin. (Allah sana fırsat
vermesin anlamında kullanılmıştır.)
* Elma yerken dişin gırılsın inşallah. (Şaka ile karışık da söylenir.)
* Allah sende oğlundan gızından bul. (Bana yaptıklarının cezasını gör.
Ama benden değil de en sevdiğin kişiler tarafından canın yansın. Bu benim sana
vereceğim karşılıktan daha çok canını acıtacaktır.)
* Gıcır gıcır devrilesice. (Ağaç kesilirken gıcır gıcır diye ses
çıkartır. “Sende hayata son verirken acı çek ve inleyerek öl.” Anlamında
kullanılır.)
* Allah kapına kara kilitler asılsın. (Neslini devam ettirecek bir ailen
olmasın, ailen bölünsün, ocağın tütmesin anlamında kullanılır
|