|
3294 sayılı
Kanunun 7.maddesi uyarınca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonunda
toplanan kaynağın ülke çapında ihtiyaç sahibi vatandaşlara nakdi ve ayni olarak
dağıtılmak ve bu Kanun’un amacına uygun çalışmalarda bulunmak üzere, her il ve
ilçede, mülki idare amirlerinin tabii başkanlığında Türk Medeni Kanunu
hükümlerine göre Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları kurulmuştur.
Halen 81 il
ve 850 ilçe olmak üzere 931 adet Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Türkiye
genelinde faaliyetlerini sürdürmektedir.
Vakıfların
karar organları “Vakıf Mütevelli Heyeti” dir.
İl ve
İlçelerde tüm yardım programları, Vakıf Mütevelli Heyetlerinin kararları ile
yürütülmektedir.
9 Aralık 2004 tarih ve 25665
Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5263 Sayılı “Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma
Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri” Hakkındaki Kanunun 19. maddesi ile; 3294
Sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları değiştirilmiş,
dördüncü fıkrası madde metninden çıkartılarak, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma
Vakıflarının “mütevelli heyetlerinin oluşumu” yeniden düzenlenmiştir.
İlçe SYD
Vakıflarının Mütevelli Heyetleri
Kaymakam başkanlığında, belediye başkanı, malmüdürü, ilçe milli
eğitim müdürü, sağlık bakanlığı ilçe üst görevlisi, ilçe müftüsünün yanı sıra
varsa ilçe tarım müdürü, köy ve mahalle muhtarlarının kendi aralarından
seçecekleri 1 köy muhtarı, 1 mahalle muhtarı, 1 sivil toplum kuruluşu
temsilcisi ile 2 hayırsever vatandaştan oluşmaktadır.
Vakıfların Gelirleri
·
Mahalli İdare
Bütçelerinden % 2 oranında ayrılacak paylar, ( 07.12.2004 kabul tarihli 5272
Sayılı Kanunun 87. maddesinin (e) bendi ile yürürlükten kaldırılmıştır)
-
Her nevi fitre-zekat-kurban derileri ve bağırsak yardımları,
-
İşletme ve iştiraklerden elde edilecek gelirler,
-
Diğer gelirlerden,
oluşmaktadır.
Vakıflarca
Kaynakların Kullanımı
Fonda
toplanan kaynak, Fon kurulu kararları ile ülke genelinde kurulu bulunan 931
Vakfa aktarılmakta, bu kaynaklar Vakıflarımız tarafından ihtiyaç sahibi yoksul
vatandaşlarımıza ayni veya nakdi yardımlar olarak ulaştırılmaktadır.
Vatandaşlarımız, ikamet ettikleri yerdeki Kaymakamlık veya Valiliklerin hizmet
binalarında faaliyet gösteren Vakıflara ihtiyaç durumlarına göre
başvurmaktadırlar.
Yapılan
başvurular vakıf mütevelli heyetlerince değerlendirilmekte, sosyal güvenceden
yoksun, fakir ve muhtaç durumda oldukları tespit edilenlerin yardım talepleri
karşılanmaktadır.
Sosyal
Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları yoksul vatandaşlarımızla devletimiz arasında
köprü görevini üstlenmişlerdir.
Vakıfların
Denetimi
Sosyal
Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları hesap yönünden Vakıflar Genel Müdürlüğünce,
idari yönden ise İçişleri Bakanlığının denetimine tabidirler.
FAALİYETLERİMİZ
|
Periyodik Yardımlar |
|
Vakıfların cari harcamaları ile ekonomik ve sosyal
yoksunluk içinde bulunan vatandaşlarımızın gıda, yakacak, ilaç gibi acil ve
güncel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, il ve ilçe vakıflarına
periyodik olarak her ay kaynak aktarılmaktadır. Payların aktarılmasında;
il/ilçe nüfusu ile Devlet İstatistik Enstitüsünden alınan sosyo-ekonomik
gelişme endeksi dikkate alınmaktadır. Vakıfların mali durumları aylık olarak
tespit edilmekte, kaynak ihtiyaçları izlenebilmektedir. |
Sağlık Yardımları
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü kuruluşundan
bu yana sosyal güvenceden yoksun vatandaşların çeşitli sağlık giderleri, İl/İlçe
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla karşılanmaktadır.
3816 Sayılı Yasa Uyarınca; 1992 yılında itibaren ekonomik ve
sosyal yoksunluk içinde bulunan ve sosyal güvencesi olmayan vatandaşların
yataklı tedavileri "Yeşil Kart" uygulaması çerçevesinde ücretsiz sağlanmış olup,
Yeşil Kart uygulaması dışında kalan sağlık hizmetlerine yönelik yardım
programları Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarınca yürütülmüştür.
Bu kapsamda,
Yeşil kart sahiplerinin ayakta tedavi giderleri,
Yeşil kart alamayanların ödeme güçlerini aşan sağlık
giderleri,
Kimsesiz ve evsiz kişilerin genel sağlık giderleri,
Ekonomik ve sosyal güvenceden mahrum vatandaşlarımızın ayakta
tedavilerine yönelik ilaç ve tıbbi malzeme giderleri,
Özürlülerin protez, işitme cihazı, özürlü araç giderleri ve
Muhtaç erbaş ve er ailelerinin ilaç ve tıbbi malzeme giderleri
karşılanmaktadır
yukarıda belirtilen sağlık yardımı
uygulamalarından;
● Muhtaç erbaş ve er ailelerinin
tıbbı malzeme ve ilaç bedellerinin karşılanmasına yönelik vakıf uygulamasına,
31 Mart 2004 tarihinden itibaren Milli Savunma Bakanlığı tarafından
yürütüleceğinden son verilmiştir.
●3816 Sayılı Kanunla 5222 Sayılı
Kanunla yapılan değişiklikle, Yeşil Kart uygulaması genişletilmiştir. Böylece,
yeşil kartlıların sağlık hizmetlerine ilişkin SYDGM ile SYD Vakıflarının
yükümlülüklerinin ortadan kaldırılmıştır.
Ancak, yeşil kart uygulamasıyla sosyal güvenceden yoksun
vatandaşlarımızın tamamına sağlık güvencesi sağlanamadığından, genel sağlık
sigortasına veya farklı bir uygulamaya geçilinceye kadar, yeşil kart
uygulamasından yararlanamayan vatandaşlarımızın ödeme güçlerini aşan sağlık
hizmetleri destek sağlık yardım programları SYD Vakıflarınca yürütülmeye devam
edilecektir. Bu konudaki uygulama esasları SYD Genel Müdürlüğü tarafından
düzenlenmiş olup, 31 Ocak 2005 tarihinden SYD Vakıflarına gönderilmiştir.
Şartlı Nakit Sağlık Yardımları(SRAP kapsamında
yürütülmekte olan Şartlı Nakit Transferi)
Sosyal Riski Azaltma Projesi kapsamında yürütülmekte olan şartlı Nakit
Transferi uygulaması kapsamında ise, maddi imkansızlıklar nedeniyle 0-6 yaş
grubu çocuklarının düzenli sağlık kontrollerini yaptıramayan ailelere çocuk
başına aylık 17.000.000 TL Sağlık Yardımı yapılmaktadır. Anne adaylarına ise
düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaları şartıyla gebeliğin 2. ayından itibaren
her ay gebelik boyunca ve doğumdan sonraki 2 aylık lohusalık dönemi için aylık
17.000.000 TL. ve doğumun hastanede yapılması şartıyla 55.000.000 TL. gebelik
yardımı yapılmaktadır. Bu tutarlar her sene gözden geçirilerek yeniden
düzenlenmektedir. şartlı Nakit Transferleri (ŞNT), kuşaklararası yoksulluk
zincirini kırmanın bir yolu olarak, insan sermayesi birikimini hedefleyen son
dönem kalkınma programlarının bir parçasıdır. Adından da anlaşılacağı gibi,
şartlı Nakit Transferleri sağlık yardımlarının amacı, sağlık muayenelerinin
yaptırılması şartıyla yoksul ailelere düzenli nakdi para transferi yapılmasıdır.
Şartlı Nakit Transferleri ile;
-
Çocuk ölümlerini ve çocukların hastalanma oranlarını
azaltmak amacıyla, erken çocuklukta bakım, temel sağlık ve beslenme
hizmetlerinden yeterince yararlanamayan 0-6 yaş grubu çocukların sunulan
hizmetlerden faydalanmalarını sağlamak ve
-
Gebeliklerin takibi ile; doğum öncesinde gebelik risklerinin
önlenmesi, aşılarının zamanında ve tam olarak yapılması, gebelik anemisinden
korunması, tedavisi ve doğumun güvenli olarak hastanede yapılmasını sağlamak
hedeflenmektedir. ŞNT Sağlık yardımları kapsamında çocuklarda ve ailelerde
olumlu davranış değişikliği yaratmak ve devam ettirmek için Sağlık Bakanlığı
ile koordineli çalışılmaktadır. Bu kapsamda, anne adaylarının düzenli sağlık
kontrollerini yaptırıp yaptırmadıkları, ailelerin çocuklarına düzenli olarak
sağlık kontrolü yaptırıp yaptırmadıkları kontrol edilerek yardımların devam
etmesi veya kesilmesi öngörülmektedir.
Özel Amaçlı Yardımlar
Ekonomik ve sosyal yoksunluk içinde bulunan vatandaşlarımıza,
bayram öncesi yardımlar, işsizliğin ve yoksunluğun belirgin olarak yaşandığı
yerlerdeki aşevleri ve doğal afet, terör, barınma, yangın gibi nedenlerle mağdur
olan vatandaşlarımıza destek sağlanmaktadır.
Özel Amaçlı Yardımlar
|
Eğitim Yardımları |
|
|
Ekonomik ve sosyal yoksunluk içinde bulunan ailelerin
eğitim çağındaki çocuklarına yönelik bu yardımlar, Fon faaliyetleri
arasında büyük bir yer tutmaktadır. Her eğitim ve öğretim yılının
başlangıcında ilköğretim ve ortaöğretimde okuyan dar gelirli aile
çocuklarının kırtasiye, önlük gibi temel ihtiyaçlarının karşılanması
için Fondan kaynak gönderilmektedir.
Yine bu kapsamda, 1997 yılında başlatılan 8 yıllık temel eğitim
kapsamında yer alan taşımalı eğitim uygulamasında, okulların bulunduğu
merkezlere taşınan yoksul öğrencilere öğle yemeği verilmek üzere Fon
İdaresinden kaynak sağlanmaktadır. bu konudaki iş ve işlemler 2003-2004
eğitim öğretim yılı başlangıcından itibaren Milli Eğitim Bakanlığı
tarafından sürdürülmektedir. |
|
SYDGM Tarafından Verilen Eğitim Yardımlarından Yararlanan
Öğrenciler
1989 yılından itibaren Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı
Teşvik Fonundan ailesi dar gelirli yüksek öğrenim öğrencilerine burs
verilmektedir. 2003 yılına kadar Fon tarafından sağlanan burs yardımlarının tek
elden yürütülmesi için Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuyla koordinasyona
gidilmiştir. 2003-2004 dönemi için başvuran öğrenciler Kredi-Yurtlar Kurumu’na
devredilmiş; bu öğrencilerden çok mağdur durumda olanlara burs, diğerlerine
kredi verilerek başvuran herkesin öğrenim yardımlarından yararlanması
sağlanmıştır.
Şartlı Nakit Eğitim Yardımları(SRAP Kapsamında Yürütülmekte
Olan Şartlı Nakit Transferi)
Sosyal Riski Azaltma Projesi kapsamında yürütülmekte olan şartlı Nakit Transferi
uygulaması kapsamında ise maddi imkansızlıklar nedeniyle çocuklarını okula
gönderemeyen ailelere Eğitim Yardımı yapılmaktadır. Bu çerçevede, kısa vadede
çocukların çalışmak veya kardeşlerine bakmak suretiyle sağladıkları ekonomik
faydayı ve okul masraflarının bir kısmını (okul kitapları, okul kıyafetleri,
okul ücretleri) karşılayarak yoksul ailelerin çocuklarının eğitim hizmetlerinden
ve imkanlarından yararlanmalarını sağlamak hedeflenmektedir.
ŞNT eğitim yardımı olarak ilköğretime devam eden erkek çocuk
için aylık 18 YTL, ilköğretime devam eden kız çocuk için aylık 22.000.000 TL ,
ortaöğretime devam eden erkek çocuk için aylık 28.000.000 TL. ve ortaöğretime
devam eden kız çocuk için aylık 39.000.000 TL. ödenmektedir. Bu tutarlar her
sene gözden geçirilerek yeniden düzenlenmektedir.
ŞNT eğitim yardımı, 12 ay boyunca ödenmektedir.
Hak sahipliği konumu, belli koşullarla sürdürülmesi gereken bir konumdur. şartlı
Nakit Transferi kapsamındaki yardımlar, fayda sahibinin olumlu davranış
değişikliğine bağlı olarak sürdürülecek yardımlar olduğundan, hak sahipliği
konumunun devamlılığı da, okul çağındaki çocukların okula devam etmelerine
bağlıdır.
Eğitim yardımından faydalanan çocukların aylık okula devamsızlıklarının %80’i
aşmaması gerekmektedir.
YAKACAK YARDIMLARI
Vakıflar aracılığı ile ihtiyaç sahibi ailelere bedelsiz kömür
yardımı yapılmaktadır. Yakacak yardımlarında 2003 yılında farklı bir uygulamaya
gidilmiştir. Bakanlar Kurulunun 22.09.2003/6154 Sayılı kararı ile ülke genelinde
Vakıfların belirleyeceği yoksul vatandaşlarımıza Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ)
aracılığıyla en az 500 kg. olmak üzere bedelsiz kömür dağıtım uygulaması
başlatılmıştır
PROJE DESTEK PROGRAMLARI:
GELİR GETİRİCİ İSTİHDAM
YARATICI PROJE YARDIMLARI
SYDGM tarafından yapılan fayda sahiplerine doğrudan
yardımların, yoksullukla mücadele için yeterli olmadığı düşünülmekte, o nedenle
ekonomik yetersizlik nedeniyle gelir elde edecek faaliyetlerde bulunarak, üretim
sürecine katılamayan kişi ve ailelere, üretime katılarak, kendine yeterli hale
gelmeleri maksadıyla proje desteği verilmektedir.
Bu dönemde, proje uygulamalarında önemli yenilikler yapılmış; ilk olarak, geri
dönüşümlü mikro- kredi projelerinin yoksullukla mücadelede etkili ve etkin
biçimde uygulanabilmesi için, geçmiş uygulamaların sağlayacağı deneyimlerin
öneminden yola çıkarak, desteklenen projelerin ekonomik ve toplumsal etkisini
değerlendirmeye yönelik kapsamlı bir araştırma yaptırılmıştır.
Bu çalışma ve diğer deneyimler ışığında, geri dönüşüm esasının gözetildiği,
sürdürülebilir gelir desteği sağlayan projeler ve fayda sahiplerinin geçimini
sağlamaya ve istihdama yönelik projeler hayata geçirilmeye başlanmıştır.
Bugün gelinen noktada, bir taraftan söz konusu alanda verilen destekler
sürdürülürken, bir taraftan da aktarılan kaynağın etkinliğini artırmak amacıyla
yöntem geliştirilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda, Fon tarafından gerek kırsal
karakterli gerekse kent odaklı, proje destekleri verilecek fayda sahiplerinin
belirlenmesinden, proje konularının belirlenmesine, kriterlerin tespit ve tayini
ile uygulama süreçlerinin kontrolüne kadar, bütün aşamaların tartışıldığı, kamu
kurumları, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerden konu ile ilgili
uzmanların katıldığı 3-4 Haziran 2003 tarihinde bir çalışma toplantısı
gerçekleştirilmiştir. Bu toplantıda kırsal alanda yoksullukla mücadele
konusunda, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından 1990 yılından itibaren
başarılı bir şekilde faaliyet gösteren, ortaklar mülkiyetinde kooperatifçilik
projelerinin uygulanması önerilmiştir. Desteklenen kooperatiflerde, hayvancılık
faaliyetinin başarılı bir şekilde sürdürüldüğü tespit edildiğinden, kooperatif
modelinin kırsal alanda ekonomik ve sosyal yoksunluk içinde bulunan ve bu
nedenle üretim sürecine katılamayan vatandaşlarımız için de ekonomik olarak
aktif hale gelmelerini sağlayacak en uygun model olduğu düşünülmüştür. Bu
fikirden hareketle Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü ile
Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü aynı hedef kitle için Kırsal Alanda
Sosyal Destek adıyla ortak proje geliştirmiştir. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma
Genel Müdürlüğü tarafından Kırsal Alanda Sosyal Destek Projesi dahil olmak üzere
6 farklı şekilde proje destekleri sürdürülmektedir:
Kırsal Alanda Sosyal Destek Projesi(KASDEP)
Kırsal Alanda Sosyal Destek Projesi ile kırsal alanda ekonomik ve sosyal
yoksunluk içinde bulunan kişi ve ailelerin en uygun organizasyonla, gelir
seviyesini yükseltme, istihdamı artırma, üretilen tarımsal ürünleri mahallinde
değerlendirme ve pazarlama alanında gerekli maddi ve teknik desteği zamanında
ulaştırarak, onların üretime katılmaları ve üretimde sürekliliklerinin
sağlanması amaçlanmıştır.
Projenin uygulanması ile tarımsal üretim yapabilmek için yeterli kaynağa sahip
olmayan, bir kooperatif bünyesinde birleşerek, süt sığırcılığı ve koyunculuk
yaparak gelir elde etmek isteyen kırsal alanda yaşayan yoksul vatandaşlarımız
hedeflenmiştir. Hedef kitlenin belirlenmesi ve proje için kooperatif şeklinde
koordine edilmesi Vakıflar ile İl Tarım Teşkilatı tarafından
gerçekleştirilmektedir.
Proje ile seracılık, koyunculuk ve süt sığırcılığı konularında kaynak
sağlanmaktadır. Kooperatifler; süt sığırcılığı konusunda 100 ortak için 2’şer
baş süt ineği, zorunlu hallerde en az 50 ortak için 2’şer baş inek, koyunculuk
konusunda 50 ortak için 25’er baş koyun şeklinde desteklenmektedir. Ayrıca küçük
gruplar mevcut kooperatiflere katılmaları sonucunda proje desteğinden
yararlanabilmektedir.
Fayda sahipleri proje bedelini faizsiz olarak birinci ve ikinci yılı
ödemesiz olmak üzere toplam beş yıl içinde 3 eşit taksitte ödemek
zorundadırlar. Ödemeler Ziraat Bankası’nın ilgili yerel şubesine
yapılacaktır. Borçlanma ve ödemeler konusunda fayda sahibi, Banka’ya karşı
sorumludur.
Proje danışmanlık ve teknik hizmetleri, merkezde Sosyal Yardımlaşma ve
Dayanışma Genel Müdürlüğü ve Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü (TEDGEM);
yerelde ise ilgili Vakıf ve Tarım İl Müdürlüğü tarafından sağlanmaktadır.
İşbirliği kapsamında desteklenecek projelerin sürdürülebilir olabilmesi için
desteklenecek proje konularının bölgenin coğrafi özellikleri ile sosyo-ekonomik
ve sosyo-kültürel yapısına uygun olması zorunludur. Bu çerçevede SYDGM ve
Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü tarafından proje uygulanacak
alanların belirlenmesi için aşağıdaki hususlar kararlaştırılmıştır.
Proje Uygulama Alanının Gelişmişlik Durumu: Bu grupta bölgenin
ekonomik yapısı, demografik özellikleri, göç, eğitim ve istihdam durumu;
Devlet İstatistik Enstitüsü ve Devlet Planlama Teşkilatı tarafından
yayınlanan bilgi ve belgeler esas alınarak değerlendirilmektedir.
Proje Alanının Teknik Özellikleri: Uygulanacak proje konusunun
bölgenin coğrafi ve iklim özelliklerine uygunluğu, Tarım ve Köy İşleri
Bakanlığı tarafından teknik olarak değerlendirilmektedir. Örneğin,
hayvancılık için uygun iklim özellikleri, mera alanlarının yeterliliği,
arazi şartlarının uygunluğu gibi kriterler göz önünde bulundurulmaktadır.
Proje Alanının Sosyo-Kültürel Yapısı: Bölgede uygulanacak proje
konusunun yöre insanı tarafından benimsenen bir konu olması oldukça
önemlidir. Fayda sahiplerinin uygulanacak hayvancılık projeleri için istekli
olması ve üretim faaliyetinin o bölge için bilinen bir ekonomik faaliyet
özelliği taşıması gerekmektedir. Bu konuda Vakıf ve yerel tarım
teşkilatlarının ortak görüşü dikkate alınmaktadır.
Proje Sahasının Altyapı İmkanları: Elektrik, yol, su ve haberleşme
gibi temel altyapı ihtiyaçlarının varlığı araştırılmaktadır.
Pazarlama: Proje uygulama alanında üretilen ürünün arz-talep dengesi
araştırılıp, pazarlama en az pazarlama masrafı ile karşılanabilir teknik ve
ekonomik özellikleri dikkate alınmaktadır.
Kentsel alanda uygulanacak proje
ile Fonun hedef kitlesinde olup,Vakıflardan yardım alan veya yardım alma
durumunda olan dar gelirli ailelerin lise mezunu çocuklarının bilgi
teknolojileri konusunda eğitilmeleri yoluyla ihracatçı KOBİ’lerde istihdam
edilmesi amaçlanmaktadır.
Proje ile, ilk etapta ihracat
potansiyeli en yüksek olan, Adana,Ankara, Bursa, Denizli, Gaziantep, İstanbul,
İzmir, Kayseri, Kocaeli, Konya, Manisa, Mersin, Sakarya ve Trabzon illerinde (14
il) lise mezunu işsiz gençler arasından Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma
Vakıflarınca belirlenecek gençlerin ihracat ve yabancı dil bilgisi temeline
dayalı eğitimlerinden sonra ihracat yapan KOBİ’lerde ara eleman olarak
istihdamları sağlanacaktır. Projenin ilk uygulamasında 1020 gence istihdam
yaratılması hedeflenmektedir.
Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma
ve Dayanışma Genel Müdürlüğü(SYDGM), Sanayi ve Ticaret Bakanlığı - Küçük ve Orta
Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB), Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı - Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) ve Türkiye İhracatçılar
Meclisi (TİM) arasında 19.08.2004 tarihinde imzalanan protokol çerçevesinde;
projenin eğitim finansmanı ile katılımcıların günlük ulaşım, konaklama vb.
giderleri Fon’dan karşılanacaktır. İŞKUR ve TİM de projenin uygulama, izleme ve
değerlendirme aşamalarında aktif destek sağlayacaklardır. İstihdam garantisi ise
KOSGEB tarafından sağlanacaktır
Gelir getirici küçük ölçekli projeler
Gelir getirici küçük ölçekli projelerin amacı, yoksul birey veya hanelerin kendi
geçimlerini sağlayacak işleri kurmaları, gelir elde etmeleri ve başlattıkları
çalışmaları uzun süre devam ettirebilmeleridir. Uygulanacak projelerin teknik ve
ekonomik olarak yerel koşullara uygunluğu yanında, üretilecek ürün veya hizmetin
yöresel satış ve pazarlama olanaklarının bulunması gerekmektedir. Gelir getirici
projeler için herhangi bir konu sınırlaması bulunmamaktadır. Mevcut ekonomik
faaliyetlerde üretim ve verim artışı sağlanması ya da potansiyel kaynaklardan
yararlanarak gelir elde edilebilmesi amacıyla, bitkisel veya hayvansal üretim,
tarımsal ürün işleme, el sanatları, hediyelik-turistik eşya üretimi, ticaret,
perakendecilik, satış-pazarlama vb. her türlü konuda proje sunulabilmektedir.
Bu projeler için azami bireysel destek miktarı kırsal alanlarda 3000 USD,
kentsel alanlarda 5000 USD azami grup destek miktarı 60.000 ABD Doları’dır.
İstihdama Yönelik Beceri Kazandırma Eğitimleri
Bu tür projelerin amacı, yoksul kadınlar ve işsiz gençlere düzenlenecek kısa
süreli kurslarla çeşitli teknik ve sosyal beceriler kazandırılması ve bu
kişilerin daha nitelikli iş bulmalarına katkı sağlanmasıdır.
Eğitimlerde benzer konularda çalışma yapan kamu ve sivil toplum kuruluşları
(vakıf, dernek, sanayi, ticaret ve esnaf odaları, kooperatif, birlik vb.) ile
işbirliği yapılarak istihdam güvencesi sağlanmaya çalışılacaktır.
Meslek edinme veya kendi işini kurmaya yönelik istihdam eğitimlerinde konu
sınırlaması yoktur. Ahşap, taş, toprak, metal işleme, dokumacılık vb. el
sanatları veya kentsel alanlar için sekreterlik- ön muhasebe, tesisatçılık,
bahçıvanlık, bakıcılık vb. hizmet sektöründe iş bulma güvencesi olan her türlü
konu bu kapsamda desteklenebilmektedir.
Bu projeler için azami grup destek miktarı 75.000 ABD Dolar olup, Haziran 2005
itibariyle bu kapsamda desteklenen proje sayısı 122, desteklenen yararlanıcı
sayısı 5331 ve verilen destek toplam 2 Milyon USD ’dir.
Proje kapsamında edinilen malzeme ve ekipmanın, proje sonunda kullanım hakkı
veya devri konusu finansman sözleşmesinde belirtilecektir. İstihdam eğitimi
projelerinde ortalama süre 6-8 ay olacak ve çok özel durum ve koşullar için
süre, bir yılı geçemeyecektir.
Eğitim projelerinin değerlendirilmesinde dikkate alınan önemli konular, istihdam
eğitimiyle sağlanacak faydanın kazanılacak becerinin somut olarak belirtilmesi,
eğitim sonunda kursiyerlerin iş bulma veya kendi işini kurup gelir elde etme
olanağına sahip olması ve düzenlenen eğitimlerden mümkün olduğunca fazla sayıda
kişinin yararlanacak olmasıdır. Eğitimin farklı gruplarla tekrarlanması talebi,
ilk uygulamanın başarı düzeyine bağlı olacaktır.
Toplum Yararına Çalışmalar İçin Geçici İstihdam
Toplum veya topluluğun ortak yararı için uygulanacak çeşitli projelerde ihtiyaç
duyulan iş gücünün kısa süreli istihdamla karşılanması, yoksul işsizlerin
çalıştırılması ve bu kişilerin geçici de olsa para kazanıp aile geçimine katkı
sağlaması amaçlanmaktadır.
Toplum yararına yapılacak işler arasında içme-kullanma suyu temini, sulama
sistemlerinin bakım ve onarımı, küçük ölçekli kanalizasyon-atık su arıtma, yol,
park-piknik alanlarının temizliği ve onarımı, ağaçlandırma, erozyon önleme,
aşılama, ilaçlama, budama, doğal kaynakların korunması-geliştirilmesi vb. işler
sayılabilir.
Bu kapsamda istihdam edilecekler için projelerin toplam bütçesi 75.000 ABD
Doları eşdeğeri YTL’yi aşmayacaktır. Kişi başı destek tutarı 3000 USD'dir.
Haziran 2005 itibariyle bu kapsamda desteklenen proje sayısı 455, desteklenen
yararlanıcı sayısı 4541 ve verilen destek toplamı 4 Milyon USD ’dir.
Geçici istihdam projelerinde ödenecek ücretler asgari ücretten fazla olmayacak
ve bu kişiler mutlaka yasal mevzuata uygun olarak çalıştırılacaklardır.
Projelerin bütçelerinde malzeme, ekipman ve diğer girdilere ayrılan pay %30’u
geçmemesi öngörülmektedir. İstisnai durumlarda daha yüksek orandaki malzeme,
ekipman talebi değerlendirmeye alınabilmektedir.
Geçici istihdam projelerinin değerlendirilmesinde dikkate alınan önemli konular;
uygulanacak projelerin herhangi bir kamu kuruluşunun asli görev alanına
girmemesi, projede öncelikle “belirli kişilere” düzenli iş ve gelir
sağlanmasından çok, ortak çaba veya girişimle başlatılan çalışmaları tamamlayıcı
“zorunlu iş gücünün” desteklenmesi ve toplum içinde dezavantajlı konumda bulunan
kadın, işsiz genç ve engelli bireylere öncelik verilmesi ve yapılacak işle
ilgili kısa süreli eğitim düzenlenmesidir
Toplum Kalkınması Çalışmaları
Daha geniş alanlarda, birbirini tamamlayıcı birden fazla projenin birlikte
uygulanmasını öngören; toplum kalkınması ile gelir, üretim, altyapı, sosyal
hizmet ve çevresel projeler önümüzdeki dönemlerde birlikte uygulanabilecektir.
Bu bileşen kapsamında değerlendirilecek çeşitli projeler için yukarıda
belirtilen limitleri aşmayacak şekilde geliştirilecek programların tamamı için
sağlanabilecek destek miktarı 500.000 ABD Doları’nı aşmayacaktır.
|